Bewegend Rotorua en Taupo

De geothermische zones rond de steden Rotorua en Taupo.
Het Noorder Eiland van Nieuw-Zeeland kent een aantal actieve vulkanische zones, waaronder Whakaari (White Island) in de Bay of Plenty op zo'n 50 kilometer uit de kust ten noordoosten van Whakatane. Volg je in een vliegtuig dan een rechte lijn in zuid-westelijke richting, dan vlieg je vervolgens over het grote geothermische gebied rond de stad Rotorua. Enkele tientallen kilometers verder vlieg je over Lake Taupo, een gigantische met water gevulde caldera.  Op 10 juni is het 140 jaar geleden, dat de Tarawera tot uitbarsting kwam.

Bron: IUGS Heritage

Rotorua geothermische zone

Wanneer je de stad Rotorua inrijdt, weet je meteen, dat je in een geothermisch gebied zit. Als je nog niet hebt opgemerkt, dat er hier en daar zomaar stoom uit de grond komt, dan had je vast al eerder je neus dicht geknepen. Zo'n beetje de hele stad 'ruikt'  naar bedorven of rottende eieren. Na enkele minuten ben je daar wel aan gewend en kun je verder op onderzoek uit.​
​Even ten zuiden van de stad, aan de hoofdweg naar Taupo  ligt het Te Puia geothermische park. Iets verder zijn de Waimangu Volcanic Valley, Wai-O-Tapu en Orakei Korako.

Fenton Street in Rotorua (VRS6524).

Lake Rotorua (VRS6361).

Geothermische parken in en rond Rotorua
1. Whakarewarewa - Te Puia
2. Waimangu Volcanic Valley
3. Wai-O-Tapu
​4. Orakei Korako

1. Whakarewarewa - Te Puia

We beginnen met een bezoek aan Whakarewarewa - Te Puia, aan de zuidkant van Rotorua. Het is het belangrijkste centrum van Maori cultuur in Nieuw-Zeeland. In het Te Puia is het New Zealand Maori Arts and Crafts Institute gevestigd als ook de Te Wananga Whaikaro Rakau, de Nationale Houtbewerking School, Te Rito (Nationale School voor Weefkunst) en Te Takapu (Nationale school voor Steen en Botbewerking).
Te Puia vertelt het verhaal van de eerste bewoning van de Nieuw-Zeelandse eilanden en de daaropvolgende  kolonisatie door Maori. Verschillende tentoonstellingen geven een beeld van hun rijke cultuur.
​Te Puia laat zien hoe Maori gebruik maakte van natuurlijke hulpbronnen en geothermale energie. Uiteraard is er ruim aandacht geologie en geothermie van het gebied. Op het terrein bevindt zich de grote Pohutu Geyser.

1. Entree en tentoonstellingengebouw.
2. Pohutu Geyser.
3. Prince of Wales Geyser.
​4. Te Puia Geothermal Valley.

​Prince of Wales Feathers, Te Puia, Rotorua.

Te Puia website

2. Waimangu Volcanic Valley

Uitbarsting van de Tarawera

De Uitbarsting van de Tarawera op 10 juni 1886, geschilderd door Charles Blomfield. Deze foto van het schilderij werd gemaakt in het Museum of Art & History in Rotorua. 

De Roze en Witte Terrassen van Lake Rotomahana

Op de voorgrond de roze, op de achtergrond de witte terrassen. Het schilderij is gemaakt door John Barr Clarke (1835-1913). Een kopie van dit werk is te zien in het museum van Rotorua. Van die kopie is deze foto gemaakt.

'Pink and White Terraces rediscovered' 
​Deze kop verscheen in 2011 in diverse Nieuw-Zeelandse media, nadat seismisch onderzoek door onder andere GNS Science en de Universiteit van Waikato naar de bodem van Lake Rotomahana had aangetoond, dat er delen van de bij de Tarawera eruptie van 1886 vernielde Roze en Witte terrassen waren gevonden. Een mooier kado kon men in de Waimangu Volcanic Valley in het jaar van de 125ste verjaardag van de uitbarsting niet wensen. In februari van 2011 werd een deel van de Roze Terrassen gevonden en in juni een deel van de Witte Terrassen. Vervolgonderzoek in maart 2012 bevestigde, dat maar liefst drie kwart  van de Roze Terrassen geheel intact zouden zijn, in tegenstelling tot de Witte Terrassen, daar deze tijdens de eruptie van de Tarawera aanzienlijk meer schade moeten hebben opgelopen. Toch werden de bevindingen betwijfeld, hetgeen in later in 2012 en nogmaals in 2014  leidde tot nieuw onderzoek van GNS. De in 2016 gepubliceerde conclusie stelt, dat de terrassen zo goed als zeker door de Tarawera-uitbarsting zijn verwoest.
Lees hier het artikel op New Zealand.com. Klik hier voor de website van de Waimangu Volcanic Valley.

Lake  en Mount Tarawera op een mooie winterdag. Niets wijst meer op de verwoestende uitbarsting in juni 1886. Onze foto werd van ongeveer de zelfde positie gemaakt als die van kunstschilder Blomfield van de uitbarsting maakte.  Lake Tarawera, juli 2014.

De Witte en Roze terrassen van Rotomahana (Warm Meer) waren tot aan de dag van de uitbarsting van de Tarawera, op 10 juni 1886, een bezienswaardigheid, die jaarlijks vele toeristen, uit binnen- en buitenland, naar dit gebied brachten. Het waren niet alleen toeristen, ook beroemde fotografen als Alfred Burton en Charles Spencer werden aangetrokken door de schoonheid van het landschap. In 1885, een jaar voor de uitbarsting, verbleef kunstschilder Charles Blomfield hier voor langere tijd. Hij maakte o.a. het schilderij van de uitbarsting. Het schilderij van John Barr Clarke (op de foto hiernaast) is de ligging van de beide terrassen goed te zien. Ten tijde van de uitbarsting waren dit de grootste en mooiste terrassen van de wereld. Ze waren in duizenden jaren gevormd door de afzetting van mineralen uit de heet water bronnen in het gebied.

In het Rotorua Museum is een permanente tentoonstelling aan deze indrukwekkende gebeurtenis gewijd (VRS7670). Het museum heeft in samenwerking met de Bibliotheek en de gemeente Rotorua voorts (online) informatiemateriaal beschikbaar, waaronder deze pdf, speciaal voor gebruik in de klas.

Met behulp van LIDAR-techniek hebben wetenschappers van het NIWA (National Institute of Water and Atmospheric Research, Nieuw-Zeeland) de positie van de Witte- en Roze Terrassen kunnen bepalen. In deze korte video van TV One kun je zien hoe. Meer informatie vind je in het bijbehorende artikel. (TV One New Zealand, 28 november 2018).

Meer over de uitbarsting van de Tarawera kun je lezen in: 'The Night Tarawera awoke'. Dit artikel van Vaughan Yarwood verscheen in Nr.065 van september/oktober 2003.

3. Wai-O-Tapu

Het geothermische gebied van Waiotapu is een gebied van een kleine 20 vierkante kilometer aan de zuidoost flank van de Maungakakaramea (de Regenboog Berg). Het gebied bestaat uit een groot aantal kraters, borrelende modderpoelen en fumarolen. Een deel van het gebied is toegankelijk voor het publiek: Wai-O-Tapu.

Lady Knox Geiser, Wai-O-Tapu.

1. Bezoekerscentrum
2. Lady Knox Geyser
3. Champagne Pool
​4. Lake Ngakoro en waterval

Champagne Pool.

Wai-O-Tapu website

4. Orakei Korako

Niet ver van de Waimangu Volcanic Valley ligt Orakei Korako. Op betrekkelijk korte afstand zijn er te midden van bubbelende modderpoelen zo'n 23 geisers actief. 

Het Emerald Terrace is het grootste in zijn soort in Nieuw-Zeeland (VRS6711).

Vanuit het bezoekerscentrum vaar je met een bootje in enkele minuten naar de overkant van de Waikato Rivier, waar zich het geothermisch park bevindt (VRS6849). Bekijk hier de website van Orakei Korako.

In 2010 en 2014 maakte een bezoek aan Orakei Korako deel uit van het GeoGraphixs excursieprogramma. Op de Noarderljocht website vind je de fotoreportage.

Na het bezoek aan Orakei Korako verlaten we de Vulkanische Zone van Rotorua en via de State Highway 1 rijden we in zuidelijke richting naar Warakei en Taupo. Op een aantal plaatsen aan deze weg zijn de gevolgen van voorgaande vulkaanuitbarstingen goed zichtbaar:

Taupo geothermische zone

Geothermische verschijnselen in de Taupo Vulkanische Zone.

Bekijk ook de fotoreportages  over de bijzondere landschappen van Nieuw-Zeeland op Noarderljocht.com.

---

Waarschuwing voor gevaar

De Nieuw-Zeelanders zijn wel wat gewend op het gebied van aardbevingen en vulkaanuitbarstingen. Het land beschikt over een goed waarschwingssysteem, waardoor mensen tijdig kunnen worden gewaarschuwd. Toch kan niet altijd worden voorkomen, dat er ongelukken gebeuren. Bij de zware aardbeving in het gebied rond de stad Christchurch kwamen 190 mensen om het leven. De materiële schade liep in de miljarden dollars. 

GeoNet beheert een waarschwingssysteem tegen vulkanische activiteit. Op de website van GeoNet van elke Nieuw-Zeelandse vulkaan aangegeven, welk risico deze vormt. Bovendien zijn er bij de meeste vulkanen webcams geplaatst.

---